Sedef Hastalığı Bulaşıcı Mıdır?

Güneş ışınları, cilt sağlığı ve yaşlanması üzerindeki en önemli çevresel faktördür.

Tavuk Derisi Hastalığı (Keratosis Pilaris) Tedavisi

Ciltte kızarıklık, kabuklanma ve pullanmayla kendini gösteren sedef hastalığı, görünümü nedeniyle bulaşıcı bir enfeksiyonla karıştırılabilir. Ancak sedef hastalığı bulaşıcı değildir. Tokalaşma, sarılma, cinsel temas, ortak ortamda bulunma veya havuza girme yoluyla başka bir kişiye geçmez.

Psoriasis olarak da adlandırılan sedef, bağışıklık sistemindeki düzensizliğin ciltte iltihaplanmaya ve deri hücrelerinin normalden hızlı yenilenmesine yol açtığı kronik bir hastalıktır. Hastalığın bulaşıcı olduğu yönündeki yanlış inanışlar, sedefli kişilerin sosyal yaşamdan uzaklaşmasına ve psikolojik olarak zorlanmasına neden olabilir.

Sedef Hastalığı Nedir?

Sedef hastalığı, cilt hücrelerinin yenilenme döngüsünü hızlandıran bağışıklık aracılı kronik bir iltihaplanma hastalığıdır. Hızla üretilen hücrelerin cilt yüzeyinde birikmesi sonucunda kızarık, kabarık ve beyaz-gümüş renkli pullarla kaplı plaklar oluşabilir.

Hastalık dönemsel bir seyir gösterir. Belirtilerin arttığı alevlenme dönemlerini, lezyonların hafiflediği veya uzun süre görülmediği sakin dönemler izleyebilir. Bazı kişilerde yalnızca küçük bir alan etkilenirken bazı kişilerde döküntüler vücudun geniş bölümlerine yayılabilir.

Sedef Hastalığı Bulaşıcı Mıdır?

Sedef hastalığına bakteri, virüs, mantar veya parazit neden olmadığı için hastalık bir kişiden diğerine bulaşmaz. Sedefli bir kişinin lezyonlarına dokunmak, onunla aynı evde yaşamak veya yakın fiziksel temasta bulunmak hastalığın geçmesine yol açmaz.

Sedef plaklarının çatlaması, kanaması veya kabuk dökmesi de bulaşıcılık oluşturmaz. Bununla birlikte çatlamış deri üzerinde ikincil bir bakteriyel enfeksiyon gelişebilir. Böyle bir enfeksiyon tedavi gerektirebilir ancak bu durum sedef hastalığının kendisini bulaşıcı hale getirmez.

Sedef Hastalığı Neden Oluşur?

Sedef hastalığının tek bir nedeni bulunmaz. Bağışıklık sisteminin aşırı ve düzensiz çalışması, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyiciler birlikte rol oynar. Ailesinde sedef bulunan kişilerde hastalığın görülme ihtimali artabilir. Ancak genetik yatkınlık, hastalığın mutlaka gelişeceği anlamına gelmez. Aynı şekilde ailesinde sedef bulunmayan kişilerde de hastalık ortaya çıkabilir. Sedef, yetersiz temizlikten veya kişisel hijyen eksikliğinden kaynaklanmaz. Hastanın daha sık yıkanması ya da lezyonları sert biçimde temizlemesi hastalığı geçirmez; aksine cilt tahrişi yeni lezyonların oluşmasını tetikleyebilir.

Sedef Hastalığını Neler Tetikleyebilir?

Sedef belirtilerini başlatabilen veya mevcut döküntüleri artırabilen etkenler kişiden kişiye değişir. Yaygın tetikleyiciler şunlardır:

  • Yoğun veya uzun süreli stres
  • Ciltte kesik, çizik, yanık, sürtünme ya da güneş yanığı
  • Özellikle streptokok kaynaklı boğaz enfeksiyonları
  • Soğuk ve kuru hava
  • Sigara ve yoğun alkol tüketimi
  • Fazla kilo
  • Bazı ilaçlar
  • Kullanılan bazı ilaçların hekim kontrolü olmadan aniden bırakılması

Cilt travması sonrasında aynı bölgede yeni sedef plaklarının oluşması Koebner fenomeni olarak adlandırılır. İlaçların sedefi etkileyebileceği düşünülüyorsa tedavi kendiliğinden kesilmemeli, ilacı reçete eden hekime danışılmalıdır.

Sedef Hastalığının Türleri Nelerdir?

Sedef hastalığı farklı görünümlerle ortaya çıkabilir:

  • Plak tipi sedef: En yaygın türdür. Diz, dirsek, saçlı deri ve bel bölgesinde kalın, pullu plaklar oluşturur.
  • Gutat sedef: Özellikle çocuklarda ve gençlerde, bazen boğaz enfeksiyonunun ardından gelişen küçük ve damla biçimli döküntülerle seyreder.
  • Ters sedef: Koltuk altı, kasık ve meme altı gibi kıvrım bölgelerinde görülür. Lezyonlar çoğunlukla parlak, düzgün yüzeyli ve az pulludur.
  • Püstüler sedef: Avuç içi ve ayak tabanında sınırlı kalabilir veya vücuda yayılabilir. İçi mikrop içermeyen iltihapla dolu kabarcıklar oluşturur.
  • Eritrodermik sedef: Cildin geniş bölümünde kızarıklık, pullanma ve ısı kaybına neden olabilen nadir fakat ciddi bir tablodur.
  • Tırnak sedefi: Tırnaklarda çukurcuk, kalınlaşma, renk değişikliği veya tırnağın yatağından ayrılmasına neden olabilir.

Sedef Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Sedef tanısı çoğunlukla dermatoloji uzmanının lezyonların görünümünü, dağılımını ve hastanın öyküsünü değerlendirmesiyle konur. Saçlı deri, tırnaklar, dirsekler, dizler ve vücut kıvrımları muayene edilir.

Gerekli durumlarda dermoskopi kullanılabilir. Görünüm mantar, egzama veya başka bir cilt hastalığıyla karışıyorsa deri kazıntısı, mantar incelemesi ya da küçük bir cilt biyopsisi yapılabilir. Plakların tanı amacıyla hasta tarafından kazınması önerilmez; bu işlem kanamaya, tahrişe ve yeni lezyonlara yol açabilir.

Sedef Tırnakları Ve Eklemleri Etkiler Mi?

Sedef yalnızca cildi değil, tırnakları ve eklemleri de etkileyebilir. Tırnaklarda toplu iğne başı büyüklüğünde çukurlar, sararma, kalınlaşma ve tırnağın yatağından ayrılması görülebilir.

Bazı hastalarda psoriatik artrit adı verilen iltihaplı eklem hastalığı gelişebilir. Aşağıdaki belirtilerde erken değerlendirme önemlidir:

  • Eklemde ağrı ve şişlik
  • Sabahları uzun süren tutukluk
  • El veya ayak parmaklarının bütün halinde şişmesi
  • Topuk ağrısı
  • Bel ve kalça bölgesinde dinlenmekle artan sertlik
  • Tırnak değişiklikleriyle birlikte gelişen eklem yakınmaları

Tedavi edilmeyen psoriatik artrit kalıcı eklem hasarına neden olabileceğinden bu bulgular dermatoloji, romatoloji veya fiziksel tıp ve rehabilitasyon hekimiyle paylaşılmalıdır.

Sedef Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Sedefi kalıcı olarak ortadan kaldıran tek bir tedavi bulunmamakla birlikte hastalık uygun yöntemlerle uzun süre kontrol altında tutulabilir. Tedavi; lezyonların yaygınlığına, yerleşimine, kişinin yaşına, eklem tutulumuna ve diğer sağlık sorunlarına göre planlanır.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

  • Nemlendirici ve cilt bariyerini destekleyen ürünler
  • Kortikosteroid veya D vitamini türevi içeren bölgesel ilaçlar
  • Kontrollü ultraviyole ışınlarının kullanıldığı fototerapi
  • Bağışıklık yanıtını düzenleyen ağızdan veya enjeksiyonla uygulanan sistemik ilaçlar
  • Uygun hastalarda biyolojik tedaviler

Bitkisel ürünler, detoks programları veya kontrolsüz takviyeler sedefi kesin olarak iyileştirmez. Bazı ürünler cildi tahriş edebilir veya kullanılan ilaçlarla etkileşebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sedef hastası biriyle tokalaşmak veya sarılmakla hastalık geçer mi?

Hayır. Sedef hastalığı tokalaşma, sarılma veya cilt temasıyla başka bir kişiye geçmez.

Sedef havuzdan veya denizden bulaşır mı?

Sedef havuz ya da deniz suyuyla bulaşmaz. Ancak açık ve çatlamış yaralar varsa enfeksiyonlardan korunmak için cilt temizliğine dikkat edilmelidir.

Ortak havlu veya kıyafet kullanmak sedefi bulaştırır mı?

Sedef ortak havlu veya kıyafetle bulaşmaz. Buna rağmen mantar ve diğer cilt enfeksiyonlarından korunmak için kişisel havlu ve bakım malzemelerinin paylaşılmaması gerekir.

Sedef hastalığı cinsel temasla geçer mi?

Hayır. Genital bölgede sedef lezyonları bulunsa bile hastalık cinsel yolla bulaşmaz. Genital döküntünün nedeni kesinleşmemişse diğer enfeksiyonların dışlanması için muayene olunmalıdır.

Sedef plaklarının kanaması veya kabuk dökmesi bulaşma riski yaratır mı?

Sedef plaklarından dökülen pullar ve lezyonun kanaması hastalığı bulaştırmaz. Açık yarada ağrı, sıcaklık artışı, akıntı veya kötü koku gelişirse ikincil enfeksiyon açısından değerlendirme gerekir.

Sedef hastalığı anne veya babadan çocuğa geçer mi?

Sedef temasla geçmez ancak genetik yatkınlık aile içinde aktarılabilir. Ebeveynlerden birinde sedef bulunması çocuğun riskini artırabilir fakat hastalığın mutlaka gelişeceği anlamına gelmez.

Sedef hastalığı tamamen iyileşir mi?

Sedef kronik bir hastalıktır. Tamamen ve kalıcı olarak ortadan kalkmayabilir ancak uygun tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir ve uzun süreli sakin dönemler sağlanabilir.

Sedef tırnakları ve eklemleri etkileyebilir mi?

Evet. Tırnaklarda çukurlaşma, kalınlaşma ve renk değişikliği görülebilir. Eklem ağrısı, şişlik veya sabah tutukluğu gelişmesi psoriatik artritin işareti olabileceğinden hekim değerlendirmesi gerekir.

Sedef ile mantar hastalığı karıştırılabilir mi?

Evet. Özellikle saçlı deri, kasık ve ayak tabanı lezyonları mantar enfeksiyonlarıyla karışabilir. Kesin ayrım dermatoloji muayenesi ve gerektiğinde laboratuvar incelemesiyle yapılır.

Fiyat Bilgilendirmesi

T.C. Sağlık Bakanlığı, sedef hastalığı (psöriasis) gibi tıbbi durumların tanı ve tedavi süreçlerine dair ticari reklam, talep yaratacak kampanya veya hekimler arası haksız rekabet oluşturabilecek ibarelerin internet ortamında paylaşılmasını mevzuatlar ve yasal reklam sınırlandırmaları gereğince uygun bulmamaktadır.

Yasal Uyarı

Bu makale, yalnızca bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Sağlık durumunuzla ilgili kesin tanı, tedavi veya kişisel öneriler için mutlaka bir sağlık meslek mensubuna başvurmanız gerekmektedir.
WhatsAppInstagramYouTubeBizi ArayınKonum Bilgisi