Nasır (Kallus)
Ürtikerin pek çok tetikleyici nedeni olabilir. En sık karşılaşılanlar şu şekildedir:
Alerjik Nedenler: Besinler (yumurta, deniz ürünleri, çilek, kuruyemiş), ilaçlar (antibiyotikler, ağrı kesiciler), böcek sokmaları.
Fiziksel Faktörler: Sıcaklık değişiklikleri, güneş ışığı, basınç, titreşim, terleme.
Enfeksiyonlar: Üst solunum yolu enfeksiyonları, bazı viral ya da bakteriyel hastalıklar.
Stres ve Duygusal Faktörler: Psikolojik stres bazı kişilerde tetikleyici olabilir.
Bağışıklık Sistemi Bozuklukları: Otoimmün hastalıklarla ilişkili olabilir.
İdyopatik (Nedeni Bilinmeyen): Özellikle kronik ürtikerlerde neden belirlenemeyebilir.
Ürtiker iki ana gruba ayrılır:
Akut Ürtiker
Genellikle birkaç saat veya gün içinde kendiliğinden geçer.
Tetikleyici faktör ortadan kalktığında lezyonlar kaybolur.
Alerjik reaksiyonlarla sık ilişkilidir.
Kronik Ürtiker
6 haftadan uzun süredir devam eden veya tekrarlayan ataklar söz konusudur.
Neden saptanamayabilir.
Takip ve planlı tedavi gerektirir.
Ciltte kaşıntılı, kabarık, kızarık döküntüler
Lezyonların şekil ve yer değiştirmesi
Yanma veya batma hissi
Bazı durumlarda dudak, göz kapağı veya boğazda şişlik (anjiyoödem)
Anjiyoödem ciddi bir durumdur ve solunum güçlüğü varsa acil müdahale gerekebilir.
Ürtiker tanısı genellikle klinik muayene ile konur. Gerekli durumlarda şu testler yapılabilir:
Alerji testleri
Kan tahlilleri
Enfeksiyon araştırmaları
Tiroid ve diğer otoimmün hastalık taramaları
Kronik ürtikerde altta yatan nedenin bulunması amacıyla daha kapsamlı tetkikler gerekebilir.
Ürtiker tedavisinde temel amaç, belirtileri hafifletmek ve altta yatan nedeni ortadan kaldırmaktır:
Antihistaminik İlaçlar: Kaşıntıyı azaltmak için ilk basamak tedavidir.
Kortikosteroidler: Şiddetli ataklarda kısa süreli olarak kullanılabilir.
Bağışıklık Sistemini Düzenleyen İlaçlar: Kronik ürtikerlerde kullanılabilir.
Alerjenlerden Kaçınmak: Tetikleyici faktörler belirlenirse uzak durmak önemlidir.
Stres Yönetimi: Psikolojik destek gerekebilir.
Tedavi, kişiye özel planlanmalı ve düzenli takip edilmelidir.
Kaşıntıyı artırabilecek sıcak suyla duş almaktan kaçınılmalıdır.
Cildi tahriş etmeyen sabun ve losyonlar kullanılmalıdır.
Bol, pamuklu kıyafetler tercih edilmelidir.
Stres yönetimi desteklenmelidir.
Şüpheli gıdalarla temas öncesi dikkatli olunmalıdır.
